معماریِ «شهرهای بیلبخند»؛ افسردگیِ فضایی و هندسهی ناامنسازیِ زیستِ عمومی
دستکاریِ مهندسیشده و کالبدیِ فضاهای شهری در سراسر جغرافیای ایران، فراتر از یک سوءمدیریت بوروکراتیک یا آشفتگی در معماری، بازتابی عریان از دکترینی امنیتی برای بازطراحیِ خشونتآمیزِ زیستپذیرترین منافذِ حیات جمعی و تبدیلِ شهرها به پادگانهای خاکستری و کنترلشده است. حاکمیتی که در برآورده ساختن ابتداییترین مطالبات معیشتی، نوسازی وسایل حملونقل عمومی و مهار سقوط پیاپی ارزش پول ملی کاملاً درمانده شده، تمام توان تشکیلاتِ شهرداریها و نهادهای سرکوب را گسیل داشته تا با کور کردن بنبستهای خاطرهساز، جمعآوریِ صندلیهای عمومی، حذفِ فضاهای مکثِ دانشجویی، مسدود ساختن پاتوقهای فرهنگی و تاریکسازیِ تعمدیِ میدانها، امکانِ شکلگیریِ شادمانیِ ارگانیک، گپوگفتهای آزادانه و همبستگیِ اجتماعی را در کالبد شهر نابود سازد. این هندسهی ناامنسازی که با نصبِ همهجانبهی شبکههای پایشِ تصویری و تحمیلِ نمادهای ایدئولوژیکِ ویرانگر همراه شده، عمیقترین تهاجم فضایی به روانِ جمعیِ یک ملت و تلاش برای پمپاژِ افسردگیِ ساختاری به زیستِ روزمرهی جوانان است. کالبدشکافیِ خیابانهای امروز نشان میدهد که چگونه ساختار سرکوب با جرمانگاریِ حضورِ آزادانهی بدنها در عرصه عمومی و تبدیل پارکتونها به منطقههای کورِ نظارتی، در پیِ تهی ساختنِ شهر از هویتِ زنده و خلقِ جامعهای منفعل، خسته و ترسان است تا هرگونه امکانِ تعاملِ غیررسمی و آگاهیبخش میان شهروندان را در نطفه خفه کند. این سلبِ مالکیتِ فضایی که ثروت عمومی و بودجههای عمرانی را به جای ترمیم بافتهای فروسوده و ایجاد فضاهای فراغتی، صرفِ پرشور ساختنِ ماشینِ کنترلِ خیابانی میکند، ساختارِ شهر را به مسلخی برای قتلعامِ نشاطِ اجتماعی بدل ساخته است. اما این دیوارکشیهای امنیتی و تلاش برای زشتسازیِ چهرهی وطن، برخلاف محاسبات اتاقهای فکر حاکمیت، کاراییِ روانشناختیِ خود را به طور کامل از دست داده و به کاتالیزوری برای خشمِ خفتهی تودهها بدل شده است. خیابان که روزی با تصمیمات بوروکراتیک دستکاری شد، امروز به میدانِ بازپدیدآییِ آگاهی انقلابی بدل گشته است؛ پیوند ناگسستنیِ جوانان، زنانِ پیشرو و طبقات محرومِ حاشیهنشین اثبات کرده است که ارادهی جمعیِ یک ملت برای بازپسگیریِ فضاهای عمومی، حقِ بر شهر و بازگرداندنِ زندگی، لبخند و آزادی به این جغرافیای زخمی، نیرویی بازگشتناپذیر است که سرانجام تمام دیوارهای این زندانِ بزرگِ کالبدی را فرو خواهد ریخت.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر